Przyczyny

Przyczyną zła są w większości bakterie wchodzące w skład prawidłowej flory jelitowej człowieka. Za 75-80 procent wszystkich zakażeń odpowiada pałeczka okrężnicy (E.coli). W pozostałych przypadkach winę ponoszą bakterie gramm-ujemne: Proteus, Klebsiella, Enterobacter, Pseudomonas. Wśród bakterii gramm-dodatnich przyczyną zakażeń bywa najczęściej paciorkowiec kałowy (Enterococcus) i gronkowiec biały (Staphylococcus albus). Zakażenia grzybicze w ostatnim czasie, z racji powszechnego stosowania antybiotyków, zdarzają się coraz częściej.

Na zakażenie układu moczowego częściej narażone są kobiety. Powodem zakażenia nie są wyłącznie bakterie wnikające z zewnątrz. Ma na to wpływ zaleganie moczu w pęcherzu w wyniku jego niecałkowitego opróżniania, stany zapalne cewki moczowej, wrodzony defekt błony śluzowej pęcherza upośledzający jego działanie ochronne, odpływy wsteczne moczu wywołane wadami wrodzonymi.

Bakterie powodujące ZUM docierają w większości przypadków do pęcherza moczowego przez cewkę moczową z przewodu pokarmowego, przestrzeni podnapletkowej i pochwy. W warunkach prawidłowych okolica ujścia cewki moczowej jest skolonizowana przez saprofityczne bakterie, które stanowią barierę ochronną dla bakterii uropatogennych. Wkrótce po urodzeniu w okolicy tej pojawiają się też bakterie z rodziny Enterobacteriaceae i enterokoki. U zdrowych chłopców po 6. miesiącu życia pod napletkiem przeważają pałeczki odmieńca. Pałeczka okrężnicy jest czynnikiem etiologicznym 80-90% pierwszych epizodów ZUM u dzieci w warunkach pozaszpitalnych. U chłopców po 6. miesiącu życia 30% epizodów ZUM wywołuje Proteus spp - najczęściej P. mirabilis, rzadziej P. vulgaris. U noworodków przyczyną ZUM częściej niż w innych grupach wiekowych jest Klebsiella spp. U nastolatków obojga płci czynnikiem etiologicznym może być Staphylococcus saprophyticus, bywa on też izolowany z moczu w przypadku ZUM u dziewczynek wykorzystywanych seksualnie. U dzieci z wadami dróg moczowych zakażenia układu moczowego spowodowane są drobnoustrojami o mniejszej zjadliwości, takimi jak enterokoki, Pseudomonas spp, S. aureus lub S. epidermidis, Haemophilus influenzae czy paciorkowce grupy B. H. influenzae nie namnaża się na zwykłych pożywkach, jego hodowla wymaga stosowania agaru krwistego lub czekoladowego. Znajomość tego faktu pozwala wyizolować ten wcale nierzadki czynnik etiologiczny głównie szpitalnych ZUM. ZUM występujące po leczeniu antybiotykami często powodowane są przez antybiotykooporne szczepy bakterii, a dochodzi do nich w następstwie zmian flory bakteryjnej okolicy krocza i przewodu pokarmowego pod wpływem leczenia przeciwbakteryjnego.

Grzybicze ZUM najczęściej spowodowane jest przez Candida albicans. Stwierdzenie tego drobnoustroju w prawidłowo pobranym moczu powinno budzić podejrzenie grzybicy, jeśli równocześnie stwierdza się ropomocz. W każdym przypadku trzeba odróżnić zakażenie od zanieczyszczenia. źródłem zakażenia dróg moczowych u dzieci jest najczęściej przewód pokarmowy, będący głównym rezerwuarem C. albicans w organizmie, dlatego uzasadnione jest stosowanie doustnych leków przeciwgrzybiczych (nystatyna) u dzieci leczonych antybiotykami o szerokim zakresie działania. Zakażeniu C. albicans sprzyja upośledzenie odporności, jednak nawet u dziewczynek z prawidłowo funkcjonującym układem immunologicznym, ale zaniedbanych higienicznie, grzyb ten jest najczęstszą przyczyną zapalenia przedsionka pochwy, które sprzyja wystąpieniu ZUM w wyniku szerzenia się zakażenia drogą wstępującą.

Ostatnia aktualizacja: 08/17/2008 18:31