Bakterie, które wywołują ZUM możemy podzielić na patogenny  pierwotne (escherichia coli, staphylococcus saprophyticus), wtórne (enterobacter spp, klebsiella spp, proteus spp, pseudomonas aeruginosa, enterococcus spp, staphylococcus aureus, corynebacterium urealiticum, candida spp.) , wątpliwe (streptococcus agalactiae, acinetobacter spp, stenotrophomonas spp.), inne. Można również podzielić na bakterie produkujące ureaze (proteus spp, morganella morgani, klebsiella spp, enterobacter spp, Stach.aureus, staph.saprophiticus, corynebacterium urealiticum) lub jej nie produkujące. Pierwszy podział opiera się na częstotliwości występowania przyczyn infekcji. Drugi podział ma szczególne znaczenie przy powstawaniu złogów w układzie moczowym, uszkodzeniu epitelium, upośledzeniu odpowiedzi immunologicznej do czego przyczyniają się bakterie wytwarzające ureazę. Należy pamiętać ze te podziały nie są "sztywne" i maja na celu jedynie ułatwienie poruszania się lekarzowi w świecie bakterii. W praktyce, przy ocenie każdego wyniku bierze się jeszcze pod uwagę inne czynniki (ilość bakterii, wykładniki infekcji, wiek, sposób pobrania, poprzednie wyniki, leczenie, wiarygodność laboratorium, itp.)

Escherichia coli (Pałeczka okrężnicy)

Charakterystyka:
Tlenowa pałeczka Gram(-) z rodziny Enterobacteriaceae, wchodzi w skład flory fizjologicznej przewodu pokarmowego; drobnoustrój oportunistyczny - może wywoływać zakażenia egzogenne i endogenne niemal każdego narządu lub tkanki; najczęstszy czynnik etiol. zakażeń układu moczowego i przewodu pokarmowego; posiada szereg czynników zjadliwości.

Chorobotwórczość:
- zakażenia układu moczowego,
- posocznica,
- wstrząs endotoksyczny,
- zapalenie opon mózgowo - rdzeniowych (noworodki),
- szpitalne zapalenie płuc,
- zakażenia ran,
- zakażenia przewodu pokarmowego.

Aktywne antybiotyki:
- penicyliny o rozszerzonym spektrum: ampicylina, amoksycylina, piperacylina (40-60% szczepów opornych),
- penicyliny z inhibitorami,
- cefalosporyny (wszystkich generacji),
- tetracykliny (dużo szczepów opornych),
- fluorochinolony,
- karbapenemy: imipenem, meropenem,
- monobaktamy: aztreonam,
- kotrimoksazol,
- aminoglikozydy.

Morganella morgani
*uwaga!!! Ampicylina, amoxycylina ma niewystarczającą aktywność leczniczą!!!!     
Charakterystyka:
Tlenowa pałeczka Gram(-) z rodziny Enterobacteriaceae, oporna na wiele antybiotyków.

Chorobotwórczość:
- zakażenia układu moczowego,
- posocznica (po zabiegach na drogach moczowych),
- zakażenia ran,
- zakażenia przewodu pokarmowego (biegunka),

Aktywne antybiotyki:
- cefalosporyny III i IV generacji (część szczepów oporna),
- fluorochinolony,
- karbapenemy: imipenem, meropenem,
- monobaktamy: aztreonam,
- aminoglikozydy.

Klebsiella pneumoniae
Klebsiella oxytoca

*uwaga!!!  Nitrofurantoina ma niewystarczającą aktywność leczniczą!!!!
 **uwaga!!! Ampicylina, amoxycylina ma niewystarczającą aktywność leczniczą!!!! 
Charakterystyka:
Tlenowe pałeczki Gram(-) z rodziny Enterobacteriaceae, częste czynniki etiol. zakażeń szpitalnych.

Chorobotwórczość:
- zapalenie płuc (szpitalne i pozaszpitlne),
- zakażenia układu moczowego,
- posocznica,
zakażenia ran,
zakażenia dróg żółciowych,
zapalenie opon mózgowo - rdzeniowych (noworodki).

Aktywne antybiotyki:
- ureidopenicyliny: azlocylina, mezlocylina (dużo szczepów opornych),
- penicyliny z inhibitorami: tykarcykina/klawulanian, piperacylina/tazobaktam,
- cefalosporyny (w zależności od środowiska zróżnicowane odsetki szczepów opornych),
- fluorochinolony,
- karbapenemy: imipenem, meropenem,
- monobaktamy: aztreonam,
- kotrimoksazol,
- aminoglikozydy.

Enterococcus faecalis
Enterococcus faecium

Charakterystyka:
Ziarenkowiec Gram(+), wchodzi w skład flory fizjologicznej przewodu pokarmowego i pochwy, naturalnie oporny na wiele antybiotyków.
Chorobotwórczość:
- zakażenia dróg moczowych,
- zapalenie gruczołu krokowego,
- zapalenie wsierdzia,
- bakteriemia ( cewnikowanie lub inwazyjne zabiegi na drogach moczowych),
- zapalenie opon mózgowo - rdzeniowych (układy zastawkowe stos. w leczeniu wodogłowia),
- zakażenia w obrębie miednicy małej,
- zakażenia w obrębie jamy brzusznej: zapalenie dróg żółciowych, otrzewnej (dializa otrzewnowa),
- zakażenia skóry i tkanek miękkich: zakażenia ran chirurgicznych, oparzeniowych, stopy cukrzycowej,
- zakażenia kości i stawów (rzadko),
- zapalenie płuc (rzadko),
- zapalenie błony śluzowej macicy (rzadko),
- noworodki (wcześniaki z niską masą urodzeniową): Bakteriemia, Posocznica, zapalenie opon mózgowo - rdzeniowych.

Aktywne antybiotyki:
- ampicylina, amoksycylina ,
- piperacylina (ok. 40% szczepów opornych),
- karbapenemy: imipenem (e.faecium jest oporny), meropenem,
- aminoglikozydy (tylko w skojarzeniu z antybiotykiem ß-laktamowym, część szczepów wysoce oporna),
- ryfampicyna,
- glikopeptydy: wankomycyna, teikoplanina (w Polsce izolowano szczepy oporne na wankomycynę -vancomycin resistant Enterococcus VRE),
- chloramfenikol,
- chinuprystyna/dalfoprystyna,
- linezolid,
- fluorochinolony (mała aktywność, stos. w skojarzeniu z ampicyliną, gdy szczep wysoce oporny na aminoglikozydy),
- kotrimoksazol (aktywność.faecium oporny),
- ewerninomycyna.

Proteus mirabilis (Pałeczka odmieńca)

*uwaga!!!  Nitrofurantoina ma niewystarczającą aktywność leczniczą!!!!
Charakterystyka:
Tlenowa pałeczka Gram(-) z rodziny Enterobacteriaceae, składnik flory fizjologicznej przewodu pokarmowego.
Chorobotwórczość:
- zakażenia układu moczowego (częste w kamicy),
- zakażenia ran,

Aktywne antybiotyki:
- penicyliny o rozszerzonym spektrum: ampicylina (Proteus vulgaris naturalnie oporny), amoksycylina, piperacylina,
- penicyliny z inhibitorami,
- cefalosporyny (wszystkich generacji),
- tetracykliny,
- fluorochinolony,
- karbapenemy: imipenem, meropenem,
- monobaktamy: aztreonam,
- kotrimoksazol,
- minoglikozydy.

Pseudomonas aeruginosa (Pałeczka ropy błękitnej)

*uwaga!!!  Nitrofurantoina ma niewystarczającą aktywność leczniczą!!!!
**uwaga!!! Naturalnie oporny na trimetoprim/sulfametoksazol !!!!
Charakterystyka:
Tlenowa, niefermentująca pałeczka Gram(-), naturalnie oporna na wiele antybiotyków, występuje w miejscach wilgotnych, częsty czynnik etiol. zakażeń szpitalnych, posiada szereg czynników zjadliwości.
Chorobotwórczość:
- zakażenia u pacjentów z poważną chorobą podstawową, niedoborami odporności i u sztucznie wentylowanych,
- zakażenia ran oparzeniowych,
- zapalenie płuc ( sztuczna wentylacja),
- zakażenia dróg oddechowych (u chorych z mukowiscydozą),
- bakteriemia (chorzy z białaczką),
- posocznica,
- zakażenia wewnątrzbrzuszne (po zabiegach chirurgicznych),
- ropień mózgu,
- prawostronne zapalenie wsierdzia (narkomani),
- zakażenia układu moczowego,
- zakażenia kości i stawów,
- zakażenia gałki ocznej (szkła kontaktowe, zanieczyszczone krople do oczu).

Aktywne antybiotyki:
- penicyliny aktywne wobec Pseudomonas: (ok. 40% szczepów oprnych),
- karbenicylina, tykarcykina,
- ureidopenicyliny: azlocylina, mezlocylina, piperacylina,
- cefalosporyny III i IV generacji: ceftazydym, cefoperazon, cefsulodyna, cefepim,
- fluorochinolony (część szczepów oporna),
- karbapenemy: imipenem, meropenem (w Polsce izolowano już szczepy oporne),
- monobaktamy: aztreonam,
- aminoglikozydy (ok. 20% szczepów opornych).

Inne:

Serratia

Ostatnia aktualizacja: 08/17/2008 18:31