Leczenie

Plan leczenie powinien uwzględniać wiek chorego dziecka, jego stan i etiologię zakażenia układu moczowego. Naczelną zasadą, niezależnie od powyższych danych, jest jak najwcześniejsze rozpoczęcie leczenia. Służyć temu powinna przemyślana, sprawna, wstępna diagnostyka z zastosowaniem testów paskowych, pozwalająca na rozpoczęcie leczenia przed uzyskaniem wyników badań laboratoryjnych. Leczenie trzeba rozpocząć z reguły przed uzyskaniem antybiogramu. Znajomość, aktualnej w danym środowisku, antybiotykooporności uropatogenów pozwala na właściwy dobór antybiotyków w okresie leczenia empirycznego.

Problemem dyskusyjnym jest konieczność leczenia szpitalnego dzieci z zakażeniem układu moczowego. W krajach skandynawskich, gdzie obowiązuje leczenie szpitalne, zakażeń układu moczowego dzieci w pierwszych 2 latach życia, skuteczność leczenia jest bardzo duża. Decydując się na leczenie w warunkach domowych lub szpitalnych trzeba się liczyć z istniejącymi w danym środowisku realiami i dążyć do zapewnienia choremu dziecku optymalnych warunków w okresie leczenia. Nie w każdym szpitalu całodobowy pobyt matki z dzieckiem zapewnia te warunki. W wyborze leczenia w domu pomocna jest dostępność doustnie stosowanych antybiotyków, które zapewniają poziom terapeutyczny we krwi i w tkankach nie później niż antybiotyki stosowane parenteralnie. Nie ulega natomiast wątpliwości konieczność leczenia szpitalnego dzieci z zakażeniem układu moczowego w ciężkim stanie, z zaburzeniami wodno-elektrolitowymi, z niewydolnością nerek oraz w okresie noworodkowym.

Leczenie w okresie noworodkowym

Leczenie należy rozpoczynać natychmiast po stwierdzeniu u noworodka któregokolwiek z objawów sugerujących zakażenie układu moczowego. Przed podaniem pierwszej dawki antybiotyku obowiązuje pobranie krwi na posiew, badanie płynu mózgowo-rdzeniowego i badanie ogólne i posiew moczu. Mocz na posiew trzeba pobrać drogą nakłucia nadłonowego lub cewnikowania pęcherza. Prze 10-14 dni antybiotyk powinno się podawać drogą dożylną. Wymagające ścisłego monitorowania leczenie wspomagające obejmuje korygowanie gospodarki kwasowo-zasadowej i wodno-elektrolitowej. Celowa jest też kontrola stężenia antybiotyków we krwi. W zależności od stanu noworodka podejmuje się decyzję ewentualnego karmienia przez sondę, nawadniania, przetaczania masy ertyrocytarnej, albuminy lub aminokwasów. Bardzo ważne jest, aby w okresie ciężkiej choroby dziecka, matka nie straciła pokarmu.

Ze względu na częstsze niż w innych grupach wiekowych zakażenie noworodków bakteriami Gramm-dodatnimi i z grupy Klebsiella spp., oraz możliwość zakażenia na oddziale położniczym bakteriami Gram-ujemnymi opornymi na wiele antybiotyków, uzasadnione jest u noworodków rozpoczęcie empirycznego leczenia aminoglikozydami łącznie z półsyntetycznymi penicylinami.

Tolerancja antybiotyków aminoglikozydowych jest w okresie noworodkowym lepsza niż w późniejszych okresach życia. Istnieje znaczna różnica okresu półtrwania antybiotyków glikozydowych u donoszonych i niedonoszonych noworodków. U przedwcześnie urodzonych noworodków okres półtrwania gentamycycny jest prawie dwukrotnie dłuższy. Dlatego u niedonoszonych noworodków gentamycynę i netilmycyne należy podawać co 36-48 godzin, podczas gdy u donoszonych - co 24 godziny. Dostosowanie dawki antybiotyków aminoglikozydowych do stopnia dojrzałości noworodka i stanu czynnościowego nerek nie zwalnia z konieczności monitorowania poziomu antybiotyków we krwi. Za bezpieczny czas leczenia aminoglikozydami przyjmuje się 8 dni. Po tym okresie uzasadniona jest zmiana antybiotyku zgodnie z antybiogramem. Stosowanie łącznie z aminoglikozydamni cefalosporyn lub furosemidu nasila neurotoksyczne i ortoksyczne działanie aminoglikozydów.

Mimo, że stosowanie antybiotyków o szerokim zakresie działania stwarza zagrożenie rozwojem grzybicy, nystatynę w zawiesinie można ostrożnie stosować dopiero od 4 tygodnia życia, zwracając uwagę na objawy ze strony układu pokarmowego. W profilaktyce zakażeń grzybiczych we wcześniejszych okresach życia ma zastosowanie flukonazol w dawce 3-6 mg/kg - do 2. tygodnia życia co 72 godziny, między 2. a 4. tygodniem życia co 48 godzin.

Leczenie zakażeń układu moczowego u dzieci między 2. miesiącem a 3. rokiem życia

Zespół autorów pod auspicjami Amerykańskiej Akademii Pediatrycznej opracował zalecenia diagnostyczne i lecznicze u gorączkujących dzieci w wieku od 2 miesięcy do 2 lat z zakażeniem układu moczowego. Uzupełnione obserwacjami własnymi zalecenia te można odnieść również do dzieci o bezgorączkowym przebiegu zakażenia układu moczowego i do dzieci 3-letnich.

Przy podejrzeniu zakażenia układu moczowego na podstawie niewyjaśnionej gorączki nie należy rozpoczynać leczenia przeciwbakteryjnego jeśli badanie moczu metoda paskową daje wynik ujemny, jeśli wynik badania ogólnego moczu nie wykazuje leukocyturii, a stan dziecka nie budzi niepokoju. Do czasu uzyskania posiewu moczu, dziecko powinno pozostawać pod kontrolą lekarską. Jeśli posiew moczu wykaże znamienną bakteriurię, bezpośrednio przed podaniem pierwszej dawki antybiotyku trzeba powtórzyć posiew moczu pobranego przez cewnikowanie pęcherza.

U dzieci z zakażeniem układu moczowego w stanie toksycznym, odwodnionych, lub nie przyjmujących leków podawanych doustnie, leczenie co najmniej przez 2 doby musi być prowadzone droga pozajelitową. Jeżeli istnieją wskazania do leczenia antybiotykiem aminoglikozydowym, trzeba monitorować jego stężenie we krwi a dawkowanie wstępne uzależnić od stopnia ewentualnej niewydolności nerek. Jeżeli zakażenie nastąpiło w środowisku pozaszpitalnym w okresie leczenia empirycznego najczęściej stosuje się ampicylinę lub amoksycylinę z inhibitorem beta-laktamazy.

Jeżeli dziecko jest w dobrym stanie i nie wymiotuje można rozpocząć leczenie droga doustną. Kotrimoksazol ma zastosowanie w okresie leczenia empirycznego. Jeżeli podejmuje się decyzję leczenia drogą doustną, musi się mieć absolutną pewność, że kompetentna osoba oceni, czy lek został przyjęty i czy po pewnym czasi nie wystapiły wymioty.

Jeżeli po dwóch dobach leczenia przeciwbakteryjnego nie następuje poprawa kliniczna, należy rozważyć zmianę leczenia. W podjęciu takiej decyzji pomocny jest wynik posiewu moczu - jeśli powtórny posiew moczu jest jałowy, wskazuje to na skuteczność i dostateczne stężenie antybiotyku w moczu dla zahamowania wzrostu danego uropatogenu na pożywce.

Porównanie wyników leczenia zakażeń układu moczowego prowadzanego przez 7-10 dni z wynikami po leczeniu przez 1-3 dni, wykazało lepsze o 0,5-25% wyniki dłużej prowadzonego leczenia. Większość ekspertów opowiada się za 14-dniowym leczeniem gorączkujących dzieci w ciężkim stanie.

Po wyleczeniu pierwszorazowego zakażenia układu moczowego, które wystąpiło w pierwszych 3 latach życia, obowiązuje wykonanie cystografii fikcyjnej. Do czasu jej wykonania powinno się podawać zapobiegawcze lub lecznicze dawki leków przeciwbakteryjnych. W zależności od antybiogramu stosuje się nitrofurantoinę lub trimetoprim w jednorazowej wieczornej dawce zapobiegawczej (1-2 mg.kg). jeżeli USG wykazuje anomalie układu moczowego, budzące obawy o nawrót zakażenia, celowe jest stosowanie leczniczej dawki tych leków (4-5 mg/kg/24 h), w 2 podzielonych porcjach.

Natomiast jeśli wynik badania USG sugeruje istnienie przeszkody podpęcherzowej, wskazane jest wykonanie cystografii fikcyjnej we wczesnym okresie leczenia.

Leczenie dzieci powyżej 3. roku życia

Jeżeli całokształt obrazu chorobowego pozwala rozpoznać zapalenie pęcherza bez współistniejącego odmiedniczkowego zapalenia nerek, leczeniem wystarczającym jest stosowanie przez 7 dni nitrofurantoiny lub trimetoprimu w dawce 4-5 mg/kg/24h w 2 podzielonych porcjach. Nitrofurantoina podawana w czasie posiłków jest lepiej tolerowana, w mniejszym stopniu powodując podrażnienie błony śluzowej żołądka. W okresie leczenia nitrofurantoina podaje się witaminę C w celu zakwaszenia moczu. U dzieci, u których nie można wykluczyć odmiedniczkowego zapalenia nerek uzasadnione jest stosowanie trimetoprimu lub ko-trimoksazolu. Nitrofurantoina bowiem osiąga lecznicze stężenie w moczu, natomiast jej stężenie w tkankach i we krwi nie osiąga wartości terapeutycznych. Jej stosowanie u dzieci z podejrzeniem odmiedniczkowego zapalenia nerek jest błędem.

U dzieci w ciężkim stanie, gorączkujących, z podejrzeniem zapalenia odmiedniczkowego nerek należy stosować antybiotyk doustnie lub w razie wymiotów dożylnie.

Wzrost oporności bakterii na tradycyjnie stosowane w leczeniu antybiotyki, obok coraz częstszego występowania zakażeń powikłanych oraz infekcji wewnątrzszpitalnych, zmusza klinicystów do szukania nowych bardziej efektywnych środków przeciwbakteryjnych. Stosowane w ciężkich Gram-ujemnych zakażeniach aminoglikozydy, obciążone znaczna toksycznością i wymagające podawania parenteralnego, zostały zastąpione antybiotykami o szerokim spektrum działania i mniejszej toksyczności, które można stosować doustnie.

Ampicylina i amoksycylina w połączeniu z inhibitorami p-laktamazy (sulbaktam, klawulonian) jest aktywna przeciw ampicylinoopornym szczepom produkującym P-laktamazy pałeczek z rodziny Enterobacteriacae i jest stosowana w lecze­niu niepowikłanych ZUM. Połączenie tikarcyliny z klawulonianem ma szersze spektrum przeciwbakteryjne, które obejmuje obok pałeczek Gram-ujemnych także Staphylococcus aureus, Bacteroides fragilis i inne bakterie beztlenowe.
Piperacylina, mezlocylina i azlocylina sa aktywne wobec ampicylinoopornych pałeczek Gram-ujemnych oraz wobec enterokoków, co decyduje o ich stosowaniu w zakażeniach szpitalnych układu moczowego. W zwalczaniu tych zakażeń niezawodne są także cefalosporyny III generacji, ale niestety ich zakres działania nie obejmuje enterokoków.
Imipenem w połączeniu z cylastyną jest stosowany w ciężkich ZUM, opornych na leczenie innymi antybiotykami. Aztreonam o zakresie działania podobnym do
aminoglikozydów (przeciw wszystkim pałeczkom Gram-ujemnym włączając Pseudomonas aeruginosa, nie działa na bakterie Gram-dodatnie i beztlenowe) może być stosowany w zakażeniach powikłanych oraz wywołanych patogenami szpitalnymi.
Fluorochinolony działają przeciw wszystkim patogenom układu moczowego włączając pałeczkę ropy błękitnej i Staphylococcus saprophiticus, a ich efektywność w niepowikłanych zakażeniach dolnego odcinka jest porównywalna z efektywnością trimetoprimu-sulfametoksazolu (Biseptolu). Wysokie stężenie tych antybiotyków w tkankach decyduje o ich stosowaniu w zapaleniu gruczołu krokowego i zakażonych torbielach nerkowych (cyprofloksacyna, norfloksacyna). Cyprofloksacyna stosowana dożylnie jest szczególnie wskazana w terapii powik­łanych zakażeń układu moczowego.
Poniżej przedstawiamy zasady leczenia przeciwbakteryjnego poszczególnych postaci ZUM.
Bakteriuria bezobjawowa niepowikłana nie wymaga leczenia. Wyjątek stanowią kobiety w ciąży, które bezwzględnie należy leczyć. Najbezpieczniejsze w stosowaniu w okresie ciąży są penicyliny półsyntetyczne (ampicylina, amok­sycylina), cefalosporyny oraz nitrofurantoina (poza I trymestrem ciąży i okresem okołoporodowym). Sulfonamidy można podawać w ciąży z wyjątkiem III trymestru, gdyż mogą spowodować kernicterus. Kwas nalidyksowy można także stosować, ale dopiero po 16 tygodniu ciąży.
Do zlikwidowania BB w ciąży zwykle wystarcza leczenie środkami przeciwbakteryjnymi przez 7-14 dni. Należy je przedłużyć do 4-8 tygodni w przypadku nawrotu bakteriurii stosując najlepiej małą, profilaktyczną dawkę nitrofurantoiny. We wszystkich przypadkach powikłanej BB należy, zdaniem większości autorów, podawać leki przeciwbakteryjne jak w zakażeniach objawowych układu moczowego.

Zakażenia dolnego odcinka układu moczowego. Tradycyjna terapia tej postaci zakażenia polega na stosowaniu doustnego antybiotyku przez 7 do 14 dni. Okazało się jednak, ze leczenie ostrych niepowikłanych postaci zapalenia cewki i pęcherza u kobiet jedna dawką antybiotyku jest wystarczające, a ponadto daje mniejsze objawy uboczne oraz obniża koszty terapii. Najczęściej podaje się w jednorazowej dawce 3,0 amoksycyliny, 3,5 ampicyliny, 1920 mg Biseptolu, 800 mg norfloksacyny lub 500 mg cyprofloksacyny. Bezpośrednie wyniki leczenia ta metoda zbliżone są do uzyskiwanych przy terapii tradycyjnej, częstsze są jed­nak nawroty zakażenia. Z tego względu cześć autorów proponuje stosowanie wymienionych leków w zwykłym dawkowaniu przez 3 dni. U pacjentów z powikłanymi zakażeniami dolnego odcinka układu moczowego należy kontynuować terapię do 7 dni wybierając antybiotyk na podstawie lekowrazliwości bak­terii. W tych przypadkach przydatne są cefalosporyny I i II generacji, amoksy­cylina z kwasem klawulanowym, nitrofurantoina oraz szczególnie polecany Biseptol.
Ostre zapalenie pęcherza moczowego u mężczyzn może być wywołane zaostrzeniem przewlekłego bakteryjnego zapalenia gruczołu krokowego. Rozpoznanie ułatwiają posiewy z frakcjonowanej zbiórki moczu lub z ejakulatu. Leczenie zapalenia gruczołu krokowego jest podobne do stosowanego w ostrym odmiedniczkowym zapaleniu nerek. Lekiem z wyboru jest Biseptol i fluoro­chinolony (norfloksacyna, cyprofloksacyna, lomefloksacyna). Kurację prowadzi się 6-12 tygodni, co daje gwarancję zmniejszenia nawrotów. W przewlekłym zapale­niu pęcherza moczowego należy stosować leki przeciwbakteryjne w dawkach profilaktycznych przez 4-6 tygodni.
W zapaleniach cewki moczowej zarówno u kobiet, jak i mężczyzn wywołanych chlamydiami zaleca się stosowanie doksycykliny lub erytromycyny przez 7-10 dni.
U kobiet po menopauzie z nawracającym zapaleniem cewki i(lub) pęcherza moczowego oprócz Ieków przeciwbakteryjnych zaleca się podawanie miejscowe lub doustne estrogenów.

Zakażenie górnego odcinka układu moczowego.
Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek (OOZN). Leczenie zależy od ciężkości schorzenia. Można wyróżnić 3 grupy pacjentów wymagających zróżnicowanej terapii:

1. z lekkim przebiegiem OOZN, których można leczyć ambulatoryjnie lekami
   doustnymi;
2. z ciężkim przebiegiem niepowikłanym, wymagających hospitalizacji oraz
   leczenia antybiotykami podawanymi pozajelitowo i płynami podawanymi
   dożylnie;
3. z powikłanym OOZN - także wymagających hospitalizacji i usunięcia
   przyczyn wikłających (kamica, nefropatia refluksowa, przerost gruczołu
   krokowego).

W przypadkach o lekkim przebiegu stosuje się doustnie nowe chinolony (cyprofloksacynę 2 * 250 mg), norfloksacynę 2 x 400 mg], Augmentin 3 x 375 mg, cefaleksynę 2 g/d lub Biseptol 2 x 960 mg. W związku ze znaczną opornością E. coli nie stosuje się obecnie w tych przypadkach ampicyliny ani amoksycyliny.
Leczenie pozajelitowe pacjentów drugiej  grupy z OOZN niepowikłanym
ciężkim przebiegu prowadzi się zgodnie z wynikami antybiogramu oznaczając
stężenie kreatyniny w surowicy krwi dla dostosowania dawki leku do stopnia
wydolności nerek. Najczęściej stosuje sie cefalosporyny III generacji lub antybiotyki ß-laktamowe. Jakkolwiek terapia skojarzona ampicyliny z aminoglikozydem ma szeroki zakres działania przeciwbakteryjnego, obejmujący obok pałeczek Gram-ujemnych Pseudomonas i enterokoki, to jednak staramy się jej unikać
ze względu na działania uboczne. W sytuacji bezwzględnej konieczności stosowania aminoglikozydow należy pamiętać o prawidłowym nawodnieniu pacjenta i stałym monitorowaniu stężenia leku oraz funkcji nerek.
Alternatywnym leczeniem w niepowikłanych OOZN jest stosowanie dożylne Biseptolu z cefalosporyną III generacji, a także cyprofloksacyny. Jeśli po 72 h mimo stosowania właściwego leczenia przeciwbakteryjnego nie ma poprawy klinicznej, należy podejrzewać istnienie czynników sprzyjających utrzymywaniu się zakażenia. Aby wykluczyć zastój moczu, kamienie, ropnie okołonerkowe lub wewnątrznerkowe, należy wykonać badania obrazujące układ moczowy (USG, urografia, tomografia komputerowa), a następnie konsultować pacjentów z powikłanym OOZN urologicznie. Terapię można modyfikować na podstawie lekowrażliwości bakterii, jeśli po 48 h brak poprawy klinicznej. Jeśli zastosowane leczenie jest efektywne, to powinno się kontynuować je przez 2 tygodnie. W przypadku wznowy po 14 dniach terapii należy leczenie przedłuzyć do 6 tygodni. W leczeniu podtrzymującym godna polecenia jest nitrofurantoina w dawce 3 * 50 mg lub Biseptol 2 * 480 mg.
Przewlekle niepowikłane odmiedniczkowe zapalenie nerek. Przy zaostrzeniach postępowanie jest takie samo jak w OOZN, z tym jednak, ze wskazane jest przedłużenie leczenia podtrzymującego do 3 miesięcy. W trakcie terapii należy co 2-3 tygodnie przeprowadzić badanie bakteriologiczne moczu, w razie pojawienia
się znamiennej bakteriurii zmienić rodzaj stosowanych leków, opierając się na oznaczonej lekowrażliwości izolowanych drobnoustrojów. Jeśli mimo parokrotnego powtórzenia leczenia nadal dochodzi do nawrotów zakażenia, a nie towarzyszą temu objawy kliniczne, to kontynuowanie terapii przeciwbakteryjnej nie jest celowe.
Leczenie przeciwbakteryjne jest zasadniczym sposobem terapii zakażenia układu moczowego. Prócz tego jednak często konieczne jest leczenie objawowe, uzależnione w znacznym stopniu od rodzaju występujących dolegliwości. U pacjentów z ostrymi epizodami zapalnymi nierzadko, zwłaszcza na samym początku choroby, niezbędne jest stosowanie środków przeciwbólowych i rozkurczowych w celu osłabienia bólów. Przy tym należy im również zapewnić podawanie płynów w takich ilościach, aby diureza dobowa nie była mniejsza niż 2 l.

Nadciśnienie tętnicze pojawiające się u chorych z przewlekłym odmiedniczkowym zapaleniem nerek wymaga systematycznego leczenia środkami hipotensyjnymi. W przypadku rozwinięcia się u pacjentów z tym zapaleniem ostrej niewydolności nerek obowiązuje takie samo postępowanie jak w ostrej niewydolności wywołanej innymi czynnikami, oczywiście przy równoczesnym stosowaniu leczenia przeciwbakteryjnego. Przewlekła niewydolność nerek powstająca na tle przewlekłego odmiedniczkowego zapalenia nerek wymaga postępowania stosowanego w tym zespole chorobowym.

...................................................
Wzrost oporności bakterii na tradycyjnie stosowane w leczeniu antybiotyki, obok coraz częstszego występowania zakażeń powikłanych oraz infekcji wewnątrzszpitalnych, zmusza klinicystów do szukania nowych bardziej efektywnych środków przeciwbakteryjnych. Stosowane w ciężkich Gram-ujemnych zakażeniach aminoglikozydy, obciążone znaczna toksycznością i wymagające podawania parenteralnego, zostały zastąpione antybiotykami o szerokim spektrum działania i mniejszej toksyczności, które można stosować doustnie.
Ampicylina i amoksycylina w połączeniu z inhibitorami ß-laktamazy (sulbaktam, klawulonian) jest aktywna przeciw ampicylinoopornym szczepom produkujacym ß-laktamazy pałeczek z rodziny Enterobacteriacae i jest stosowana w lecze­niu niepowiklanych ZUM. Połączenie tikarcyliny z klawulonianem ma szersze spektrum przeciwbakteryjne, które obejmuje obok pałeczek Gram-ujemnych także Staphylococcus aureus, Bacteroides fragilis i inne bakterie beztlenowe.
Piperacylina, mezlocylina i azlocylina są aktywne wobec ampicylinoopornych pałeczek Gram-ujemnych oraz wobec enterokoków, co decyduje o ich stosowaniu w zakażeniach szpitalnych układu moczowego. W zwalczaniu tych zakażeń niezawodne są także cefalosporyny III generacji, ale niestety ich zakres działania nie obejmuje enterokoków.
Imipenem w połączeniu z cylastyną jest stosowany w ciężkich ZUM, opornych na leczenie innymi antybiotykami. Aztreonam o zakresie działania podobnym do
aminoglikozydów (przeciw wszystkim pałeczkom Gram-ujemnym włączając Pseudomonas aeruginosa, nie działa na bakterie Gram-dodatnie i beztlenowe) może być stosowany w zakażeniach powikłanych oraz wywołanych patogenami szpitalnymi.
Fluorochinolony działają przeciw wszystkim patogenom układu moczowego włączając pałeczkę ropy błękitnej i Staphylococcus saprophiticus, a ich efektywność w niepowiklanych zakażeniach dolnego odcinka jest porównywalna z efektywnością trimetoprimu-sulfametoksazolu (Biseptolu). Wysokie stężenie tych antybiotyków w tkankach decyduje o ich stosowaniu w zapaleniu gruczołu krokowego i zakażonych torbielach nerkowych (cyprofloksacyna, norfloksacyna). Cyprofloksacyna stosowana dożylnie jest szczególnie wskazana w terapii powik­lanych zakażeń układu moczowego.
Poniżej przedstawiamy zasady leczenia przeciwbakteryjnego poszczególnych postaci ZUM.
Bakteriuria bezobjawowa niepowiklana nie wymaga leczenia. Wyjątek stanowią kobiety w ciąży, które bezwzględnie należy leczyć. Najbezpieczniejsze w stosowaniu w okresie ciąży są penicyliny pólsyntetyczne (ampicylina, amok­sycylina), cefalosporyny oraz nitrofurantoina (poza I trymestrem ciąży i okresem okołoporodowym). Sulfonamidy można podawać w ciąży z wyjątkiem III trymestru, gdyż mogą spowodować kernicterus. Kwas nalidyksowy można także stosować, ale dopiero po 16 tygodniu ciazy.
Do zlikwidowania BB w ciąży zwykle wystarcza leczenie środkami przeciwbakteryjnymi przez 7-14 dni. Należy je przedłużyć do 4-8 tygodni w przypadku nawrotu bakteriurii stosując najlepiej małą, profilaktyczna dawkę nitrofurantoiny. We wszystkich przypadkach powikłanej BB należy, zdaniem większości autorów, podawać leki przeciwbakteryjne jak w zakażeniach objawowych układu moczowego.
Zakażenia dolnego odcinka układu moczowego. Tradycyjna terapia tej postaci zakażenia polega na stosowaniu doustnego antybiotyku przez 7 do 14 dni. Okazało się jednak, ze leczenie ostrych niepowiklanych postaci zapalenia cewki i pęcherza u kobiet jedną dawką antybiotyku jest wystarczające, a ponadto daje mniejsze objawy uboczne oraz obniża koszty terapii. Najczęściej podaje się w jednorazowej dawce 3,0 amoksycyliny, 3,5 ampicyliny, 1920 mg Biseptolu, 800 mg norfloksacyny lub 500 mg cyprofloksacyny. Bezpośrednie wyniki leczenia ta metodą zbliżone są do uzyskiwanych przy terapii tradycyjnej, częstsze są jed­nak nawroty zakażenia. Z tego względu część autorów proponuje stosowanie wymienionych leków w zwykłym dawkowaniu przez 3 dni. U pacjentów z powikłanymi zakażeniami dolnego odcinka układu moczowego należy kontynuować terapię do 7 dni wybierając antybiotyk na podstawie lekowrazliwości bak­terii. W tych przypadkach przydatne są cefalosporyny I i II generacji, amoksy­cylina z kwasem klawulanowym, nitrofurantoina oraz szczególnie polecany Biseptol.
Ostre zapalenie pęcherza moczowego u mężczyzn może być wywołane zaostrzeniem przewlekłego bakteryjnego zapalenia gruczołu krokowego. Rozpoznanie ułatwiają posiewy z frakcjonowanej zbiórki moczu lub z ejakulatu. Leczenie zapalenia gruczołu krokowego jest podobne do stosowanego w ostrym odmiedniczkowym zapaleniu nerek. Lekiem z wyboru jest Biseptol i fluoro­chinolony (norfloksacyna, cyprofloksacyna, lomefloksacyna). Kurację prowadzi się 6-12 tygodni, co daje gwarancje zmniejszenia nawrotów. W przewlekłym zapale­niu pęcherza moczowego należy stosować leki przeciwbakteryjne w dawkach profilaktycznych przez 4-6 tygodni.
W zapaleniach cewki moczowej zarowno u kobiet, jak i mężczyzn wywołanych chlamydiami zaleca się stosowanie doksycykliny lub erytromycyny przez 7-10 dni.
U kobiet po menopauzie z nawracającym zapaleniem cewki i(lub) pęcherza moczowego oprócz Ieków przeciwbakteryjnych zaleca się podawanie miejscowe lub doustne estrogenów.
ZAKAZENIE GORNEGO ODCINKA UKLADU MOCZOWEGO
Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek (OOZN). Leczenie zależy od ciężkości schorzenia. Można wyróżnić 3 grupy pacjentów wymagających zróżnicowanej terapii: