Zapobieganie
Badanie USG należy wykonać jak najwcześniej. Jeśli jego wynik nasuwa podejrzenie wady dolnego odcinka układu moczowego, istnieje wskazanie do wczesnego, w okresie leczenia antybiotykiem, wykonania cystouretrografii
mikcyjnej. W pozostałych przypadkach badanie to należy wykonać 2-3 tygodnie po zakończeniu leczenia, co pozwala uniknąć trudności interpretacyjnych powstających w razie stwierdzenia odpływów pęcherzowo-moczowodowych w ostrym okresie choroby (tzw. odpływów śródzapalnych). Wykonanie cystouretrografii mikcyjnej obowiązuje już po pierwszym epizodzie ZUM u wszystkich dzieci do ukończenia 2. roku życia, u chłopców niezależnie od wieku oraz u dziewczynek do 5. roku życia, których opiekunowie nie przestrzegają obowiązujących kontrolnych badań moczu. Jest to również badanie niezbędne u wszystkich dzieci z powtarzającymi się epizodami ZUM.
Po zakończonym leczeniu ZUM do czasu wykonania cystouretrografii dziecko powinno otrzymywać zapobiegawczo 1 raz dziennie wieczorem furaginę w dawce 1-2 mg/kg lub trimetoprym w dawce 1-2 mg/kg. Przed wykonaniem cystouretrografii należy się upewnić, czy posiew moczu jest jałowy. W dniu wykonania badania, jak również w przeddzień i przez 3 dni po badaniu, furaginę lub trimetoprym należy stosować w leczniczej dawce 4-5 mg/kg/dobę (w podzielonych porcjach). U dzieci z powtarzającymi się epizodami ZUM, utrwalonymi bliznami nerkowymi i (lub) odpływami pęcherzowo-moczowodowymi wskazane jest długotrwałe stosowanie furaginy, trimetoprymu lub kotrimoksazolu w dawce zapobiegawczej podawanej 1 raz na dobę wieczorem oraz wczesne leczenie ewentualnych nawrotów ZUM i reinfekcji. Dlatego u każdego dziecka po zakończonym leczeniu ostrego epizodu
ZUM trzeba okresowo powtarzać badanie ogólne i posiew moczu, szczególnie w razie wystąpienia objawów klinicznych i pogorszenia stanu zdrowia. Wieloletnie badania, którymi objęto dużą populację pacjentów, wykazały, że skuteczność operacyjnego leczenia dzieci z odpływami pęcherzowo-moczowodowymi, nawet dużego stopnia, oraz przewlekłego farmakologicznego i niefarmakologicznego
zapobiegania ZUM - jest podobna. Do niefarmakologicznych metod profilaktyki ZUM należy przestrzeganie higieny, zapobieganie i leczenie zaparcia stolca, częste opróżnianie pęcherza moczowego (mikcje) i utrzymywanie kwaśnego odczynu moczu poprzez stosowanie kwasu askorbinowego.
W zapobieganiu powtarzającym się zakażeniom układu moczowego, szczególnie u dzieci powyżej 2. roku zycia, korzystna rolę odgrywają metody niefarmakologiczne. Trzeba przyuczyć dziecko do częstego oddawania moczu, jeszcze przed odczuciem przepełnienia pęcherza. Małe dzieckopowinno oddać też mocz raz w pierwszej połowie nocy. Pożytecznym sposobem przeciwdziałania zalegania moczu w pęcherzu jest tzw. podwójna fikcja. Polega ona na powtórnym oddaniu moczu chwilę po opróżnieniu pęcherza. Zaleganie moczu w pęcherzu powoduje alkalizację moczu, poprzez rozłożenie mocznika do amoniaku. W alkalicznym moczu dochodzi do przyspieszonego rozmnażania się bakterii. Częste fikcje sprzyjają też wypłukiwaniu bakterii z dolnego odcinka cewki moczowej. Często powtarzającym się zakażeniom układu moczowego sprzyjają zaparcia. U większości dzieci odpowiednia dieta likwiduje ten problem. Zakwaszanie moczu przez podawanie umiarkowanych dawek witaminy C przeciwdziała namnażaniu się bakterii w pęcherzu moczowym. Podawana w nadmiarze witamina C ma niepożądane działanie: przyspiesza rozpad witaminy B12 i powoduje wzrost stężenia w moczu kwasu moczowego i szczawianów. W zapobieganiu zakażeniom układu moczowego stosowane są preparaty ziołowe o działaniu moczopędnym i zakwaszającym mocz. U części dziewczynek powtarzającym się zakażeniom sprzyja używanie do kąpieli pieniących się płynów.
Stosowanie nitrofurantoiny lub trimetoprimu w zapobiegawczych dawkach 1-2 mg/kg w jednorazowej dawce wieczornej porcji jest uzasadnione u dzieci z wadą układu moczowego do czasu jej chirurgicznej korekcji, w przypadku nie przewidzianego do korekcji odpływu pęcherzowo-moczowodowego oraz wtedy, gdy utrwalonym pozapalnym bliznom w nerkach towarzyszą powtarzające się zakażenia układu moczowego. Prowadząc długotrwałe leczenie profilaktyczne nitrofurantoiną lub trimetoprimem trzeba okresowo kontrolować morfologie krwi i wskaniki stanu wątroby. Badania przeprowadzone w ostatnim okresie w niezbyt licznej grupie dzieci sugerują, że w przypadku odpływu 3. stopnia lub mniejszym stosowanie profilaktyczne furaginy lub trimetoprimu nie jest konieczne. Wnioski wypływające z tych badań wymagają potwierdzenia kilkuletnia obserwacją.
Kolejne zakażenia występują najczęściej w okresie 1 1 roku
08/17/2008 18:31
po pierwszym epizodzie. Są one często bezobjawowe, mogą przebiegać bez leukocyturii, więc łatwo je przeoczyć. Dlatego w tym czasie konieczne są badania ogólne i posiewy moczu raz w miesiącu i przy każdym niedomaganiu, przed podaniem leku przeciwbakteryjnego. Ponieważ u dziewczynek w wieku szkolnym bezobjawowa bakteriuria nie wymaga leczenia, trzeba u nich powtarzać tylko ogólne badani moczu. Posiew moczu trzeba wykonać natomiast w razie wystąpienia objawów zakażenia układu moczowego leczenie trzeba rozpocząć po pobraniu moczu na badanie przed uzyskaniem wyników. W tym celu w domu powinny znajdować się leki i pojemniki do pobrania moczu.
Przy uporczywie powtarzających się zakażeniach konieczna jest wyjaśniająca rozmowa nie tylko z rodzicami, ale także z samym dzieckiem i nawiązanie kontaktu z przedszkolem lub szkołą.
Ostatnia aktualizacja:
08/21/2008 22:14
|
dodaj do ulubionych
